BUGÜN BAYRAM! / HAPPY EASTER!

Benim seremonilerini en çok sevdiğim bayram olan Paskalya geldi çattı bile. 

Bir yıl nasıl da akıp geçmiş. 

Baharın uyanışı kutlansın... Umutlar çoğalsın...

Paskalya'da hafta boyunca yenilen boyalı yumurtalar ve geleneksel çurekialar (tereyağlı çörek) bir yana, bayram gününde kuzu yemek adettendir.
Ancak ben tatlı mı tatlı ve mütevazı hardal otunun fotoğrafını çektim.
Kuzuyu yemektense, kuzunun yediklerini yemekten yanayım :)

AVRONYES / WILD ASPARAGUS (AVRONIES)

Kim demiş kuşkonmaz aristokrat bir Fransız sebzesidir diye!

Kuşkonmazın Anadolu’nun ılıman içlerinde bile bulunabilen yabani türüne Giritliler “avronyes”, Ege kıyısında yaşayan Türkler ise “izvinye” derler.  

Kuşkonmaz isminin ise anlamca nereden geldiği malum: Yaprakları o kadar narindir ki üzerine hiçbir kuş konamadığı için bu bitkiye kuşkonmaz adını vermişler.

Aslında Anadolu’nun yaban kuşkonmazı iki çeşittir ve genelde isimleri karıştırılır. Avronyes acıdır bu nedenle acıot da denir. Bunun yanında avronyez, izvinye, sarmaşık, yaban sarmaşığı, acı sarmaşık, acı filiz, acı sürgün gibi isimleri de vardır. Kimbilir daha duyup bilmediğim ne gibi yöresel söylenişleri vardır. Asparaça denen türü ise tatlıdır. Filiz, asparaca, aspariçe, azvarace, asfaraça, tilki kuyruğu, dilkimen, tilkişen, kedirgen, ayrelli gibi söylenişleri de vardır. Tatlı olanın Akdeniz kıyı ülkelerinin kuşkonmazına  daha yakın bir tadı vardır.

İstanbul’da bulmak tabii ki zor ama yolunuz Ayvalık veya daha güney Ege pazarlarına düşerse Şubat-Mayıs ayları arasında demet demet satıldığını görürsünüz. Mevsimler normal seyrederse Nisan avronyes için en ideal aydır diyebiliriz. Son yıllarda mevsimler geciktiği için Mayıs sonuna hatta Haziran'a kadar bulunabiliyor.

Ayrıca Girit’de şöyle bir inanış vardır: Bahar gelip de bu bitkiyi yediğinde, bir yıl daha yaşamayı garanti edermişsin! Bu yüzden özellikle yaşlılar her bahar geldiğinde en az bir kez avronyes pişirip yerler ki ömürlerine bir yıl daha katılsın.

Avronyes Nasıl Pişirilir?

Bilirsiniz ne çeşit ot olursa olsun bir Egeliye bunu nasıl pişireyim diye sorduğunuzda alacağınız ilk cevap “Güzelce haşla, üzerine sızma zeytinyağı döküp limon sık ve afiyetle ye” olur. Ancak iş avronyese geldiğinde durum değişir.

Yabani kuşkonmaz Ege’de çoğunlukla kavrulup üzerine yumurta kırılarak yenir. Kuşkonmazlar en tepesindeki filizlerden başlanıp (2-3 parmak eninde) elle kırılarak ayıklanır. Kırarken “çıt çıt” diye ses duymalısınız, duymuyorsanız geri kalanı kart ve atılacak olan kısım demektir. Metal bıçakla kesmeye kalkmayın, tadı acılaşır. Körmenle (yabani pırasa) kavrulması adettendir. İncecik kıyılmış körmenler zeytinyağında kavrulur. Ancak körmeni her yerde bulamayacağınız için benim gibi taze soğan ya da pırasanın yeşil kısımlarıyla da yapabilirsiniz. Sonra ayıklayıp, yıkayıp süzdüğünüz kuşkonmazları ilave edin ve kavurmaya devam edin. Bütün bu aşamalarda da tahta kaşık kullanın çünkü metal kaşık değerse de ot acılaşır. Otlar kendi suyunu salıp çektiğinde yumuşamamışsa azıcık sıcak su ilave edebilirsiniz. Suyunu tamamen çekip yumuşadığında da üzerine yumurtalarınızı kırıp şöyle bir karıştırın. Sonra tam buğday, ekşi maya bir köy ekmeğiyle afiyetle yiyin.

Avronyesin başka birkaç pişirme şeklinden de söz edeyim. Bazı yörelerde sirkeli çorbası meşhurdur ve ilaç niyetine içilir. Zeytinyağlı yahnisi ve pilavı da yapılır. Ege köylerinde çeşitli otlar ve un bulamacıyla yapılan ve bir tür mücvere benzeyen “çalkama”ya da katılır.

Ben geçen yıl Cunda pazarından demet demet İstanbul’a taşımıştım. Sonraki haftalardan birinde beni şaşırtarak, İstanbul’da bizim semt pazarında karşıma çıktı. İş dönüşü öylesine girdiğim akşam pazarında, yaşlı bir amcanın tezgahında kenara alınmış gördüm. Amca bana bahçesinden getirdiği dereotlarını, taze soğanlarını, biberlerini gösterirken “Yok ben sadece şu arkada duran demeti alacağım” dedim. Amcanın yüzü aydınlandı, gülerek bana “Kızım sen onun ne olduğunu bilir misin?” diye sordu. “Kaç haftadır boşuna getiriyorum, burda alan çıkmaz” dedi. Sabahtan beri kimse dönüp bakmamış, merak edip sormamış bile, hafif pörsümüştü bile zavallım. Ben, hazine bulmuş gibi sırıtarak bilmez miyim dedim. Sonra tatlı bir sohbet başladı, tarifler verildi. Demeti alıp gidiyorken beni durdurup arkadaki heybesinden ismini bilmediğim, arapsaçına benzer bir ot çıkarıp elime tutuşturdu. İzvinyeleri kavurup yumurtayla pişirirken içine de mutlaka bu ottan koy diye de sıkı sıkı tembihledi.

Bu yıl baharı İzmir’de karşılıyorum. Bizim ev meselesi için Urla'ya gidip geliyorum. Urla pazarında enginarlar, turpotları, hardalotları arasında demet demet avronyesler tüm güzelliğiyle duruyordu...

Marketlerde o tuzlu sularda yumuşamış ithal kuşkonmaz konserveleri yerine, bu şifalı yerli kuşkonmazın değeri bilinmeli... 

Bugün de böyle...

Madem vakit yok, küçük postların, vur-kaç etkili mini-günlükler dosyasını açmanın tam vaktidir. Şartlar inadına zorluyorsa kolay yola sapmanın zamanı çoktan geldi demektir. Kolay yol dediysek, özensiz olan değil. Basit ve doğal olanın güzelliğe katkısını unutmadan, günün küçük bir anının, ama en çok iz bırakanının bir ifadesi. Cafenohut'un haftasonu kartları gibi benden size düzenli bir kart atışı... Blog instagram gibi kullanılır mıymış, hani bize fotoğraflar, hani yazılar demeyin. Çünkü bugün de öyle...

Style the simplicity of life... Sometimes with a table of simple meal... or with a delighted jiffy of a day... Try to find the spark and the elegance of simplicity.

Sofrada gördükleriniz:

Sarımsak ve biberiyeyle pişirilmiş balkabağı

İzmir tulum peyniri-renkli karabiber ve sızma zeytinyağlı portakal dilimleri

Çibes salatası-ekşi krema

Merlot şarabı

the menu:

A Cretan traditional taste- Salad of Cabbage offshoot

Pumpkin with rosemary and garlic

Aegean aged skin bag cheese with merlot wine

OTLU TEREYAĞI / HOMEMADE COMPOUND BUTTER

Fransızlar aromalı tereyağına beurre composé derler. Favorileriyse maître d'hôtel (metr dotel) dedikleri sadece ince kıyılmış maydanoz, biraz limon suyu, tuz ve karabiberle hazırladıkları çeşididir. Kızarmış ekmeğin üstüne veya antrikotun, ızgara ya da pane tavuğun üstüne sürünce muhteşem bir lezzeti oluyor. Üstelik yapması ve saklaması da çok kolay.

Ben taze otların her türlüsünü ayıla bayıla yediğim için kendi tarifim biraz ondan biraz şundan diyerek yapıldı. Siz zevkinize göre farklı ot ve baharatlarla hazırlayabilirsiniz. Sarımsaklı, taze biberiyeli, taze kekikli, fesleğenli, kişnişli, çörekotlu, körili, peynirli, acı biberli, hardallı veya şaraplı, hatta ballı ve lavantalı yapabilirsiniz.

Ben her zaman göz kararı yaptığım için sabit bir ölçü vermeyeceğim. Siz kullanacağınız tereyağı ölçüsüne ve damak tadınıza göre otların oranını ayarlarsınız. Yalnızca 200 gr kadar tereyağına yarım limonun suyunun yeteceğini söyleyeyim.

Malzemeler:

Tereyağı, Maydanoz, Taze sıkılmış limon suyu, Taze soğan (özellikle yeşil kısımları), Taze Sarımsak, Dereotu, Kırmızı pul biber, Taze çekilmiş karabiber (ben 3 renkli tane biberlerden kullandım), Tuz (değirmende çektiğim kalın taneli himalaya tuzu kullandım)    

Tereyağınız malzemeleri yoğurabileceğiniz kadar yumuşak olmalı. Kıyılmış yeşillik ve baharatları tereyağıyla kolay bir şekilde karıştırabilmek için, malzemeleri hazırlarken bir yandan tereyağınızı oda ısısınına getirin. Ben usulüne göre, yani yeşilliklerin suyunun güçlü aroması yağa geçsin diye havan kullanarak yaptım. Kıyılmış yeşillikleri havana attıktan sonra üstüne de sarımsakları ve tuzu ekleyerek bir güzel dövmeye başladım. Ardından tereyağıyla bu malzemeleri harmanlayıp, bir yağlı kağıda rulo şeklinde sardım, ve kenarlarını da sımsıkı şeker paketler gibi kıvırıp dondurucuya attım. 

Hazırlanan tereyağı buzlukta 3 ay saklanabilir. Bu arada aman dikkat, her süt ve et ürününde olduğu gibi tereyağı da buzluktan çıkarılıp çözüldükten sonra yeniden buzluğa konmamalıdır, bakterilerden kaynaklanan besin zehirlenmelerine sebep olur. Bu nedenle her defasında bir haftada tüketebileceğiniz kadarını kesip çözdürün.

Aromalı tereyağınızı birkaç farklı çeşit yapıp buradaki gibi güzel paket ve etiketler hazırlayarak arkadaşlarınıza hediye edebilirsiniz.

Compound butters are easy homemade recipes and are very versatile. The combinations of ingredients that you can use are endless. You can use fresh herbs like parsley, dill, green onions, fresh garlic, thyme, basil, etc., spices like chili or black pepper, black cummin seeds, coriander, curry, etc., also cheese, mustard, wine, even honey, lavander or vanilla...Let your imagination soar!

In this recipe I use some seasonal and fresh local herbs, fresh onion and garlic, lemon juice, tri-color peppercorn, flaked red pepper and himalayan salt.

Compound butters are really delicious aromatic companions that heighten the tastes of your food and your senses. Spread it on bread or add a bit to your grilled meats, chiken, vegetables or fish... Also you can wrapped up, labeled them and make a pretty hostess gift for your friends.

ÇEŞME'NİN MEŞHUR SAKIZ REÇELİ

THE FAMOUS GUM MASTIC JAM OF ÇEŞME

 

Çeşme is a coastal town in Turkey’s Aegean Region. Çeşme is also part of İzmir (Smyrne) Province. There is a lot of mastic trees in Çeşme like Khios.

      This jam has been made by traditional ways for years and solds in the glass jars. 

          This jam also solds in Khios, Greek.

         ...and is delicious with Turkish coffee and a glass of cold water in summer days.

                       Have a great week!

                               xoxo

                             Monica